Halfzwaar.nl

Nachtarbeiders ondervinden voordelen van ploegenarbeid. Ze hebben vrije tijd tijdens de kantooruren, krijgen extra dagen verlof of een financiële beloning. Maar er zijn ook negatieve aspecten verbonden aan shiftwerk.

Zowat 8 op 10 werknemers ervaren persoonlijke, sociale of medische problemen gerelateerd aan hun ploegenarbeid.
Het is moeilijk om tijd door te brengen met vrienden en familie en er zijn meer gezondheidsklachten.
Het nadeel voor de industrie en de maatschappij is de toename van het aantal arbeidsongevallen en de daling van de productiviteit.

Gezondheidsklachten
Personen die nacht- of ploegenarbeid verrichten hebben meer gezondheidsklachten.
De belangrijkste klacht is een verminderde slaapduur en slaapkwaliteit.
Ook klachten van het spijsverteringsstelsel zoals buikpijn, gewijzigd stoelgangspatroon en maagzweren zijn meer frequent bij nacht- en ploegenarbeiders.
Tenslotte zijn er onderzoeken die aantonen dat ook de kans op hart- en vaatziekten en borstkanker verhoogd zou zijn.
Toch blijkt het aantal afwezigheidsdagen wegens ziekte bij ploegenarbeid niet hoger te liggen dan bij dagwerkers. Een grotere solidariteit onder collega's en meer sociale controle zijn hiervoor mogelijke verklaringen. De klachten worden ook vaker beschouwd als 'horend bij het werk'.

Oorzaken
Het is nog niet helemaal duidelijk waarom er meer gezondheidsproblemen zijn bij nacht- en ploegenarbeiders. Wat zeker een rol speelt is een andere levensstijl zoals meer roken, minder lichaamsbeweging en minder goede eetgewoonten. Verder verstoort nachtarbeid ook onze biologische klok die ons overdag wakker houdt en er 's nachts voor zorgt dat we slapen en recupereren.

Enkele adviezen

• Als nacht- en ploegenarbeider zijn gezonde levensgewoonten dus uiterst belangrijk.
  
• Zorg voor een goede slaaphygiëne.
  
• Enkele tips zijn bijvoorbeeld steeds in bed slapen en niet op de zetel voor de televisie, een vast ritueel voor het slapengaan, zorgen voor een stille en donkere omgeving enz. Het gebruik van alcohol als "slaapmutsje" dient vermeden te worden aangezien het de slaapkwaliteit negatief beïnvloedt. Sport en fysieke activiteit hebben een gunstige invloed op het weerstandsvermogen, maar grote inspanningen worden best niet geleverd vanaf 3 uur voor het slapengaan.
  
• Zorg ook voor een evenwichtige en voldoende gevarieerde voeding.
  
• Een zware maaltijd kan slaapverwekkend zijn. In de nachtshift neemt men best zijn hoofdmaaltijd voor 1 uur 's nachts. Koffie is een goede opkikker als de vermoeidheid toeslaat, maar kan gezondheidsklachten geven als men er te veel van gebruikt. Het gebruik van caffeïne op het einde van de shift kan inslaapstoornissen veroorzaken.